Εθισμός Στον Τζόγο

Ο εθισμός στον τζόγο είναι μια πολύ σοβαρή κατάσταση που μπορεί να καταστρέψει ζωές. Αν και η θεραπεία της εξάρτησης  στον τζόγο μπορεί να είναι δύσκολη, πολλοί άνθρωποι που πάσχουν από τη νόσο έχουν βρει βοήθεια μέσω της θεραπείας.

Τι είναι ο εθισμός στον τζόγο;

Ο προβληματικός τζόγος ή η λουδομανία είναι επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά τζόγου παρά τις βλάβες και τις αρνητικές συνέπειες. Ο προβληματικός τζόγος μπορεί να διαγνωστεί ως ψυχική διαταραχή σύμφωνα με το DSM-5 ( Διαγνωστικό και Στατιστικό Εγχειρίδιο Ψυχικών Διαταραχών, Πέμπτη Έκδοση-Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, Fifth Edition) άν πληρούνται ορισμένα διαγνωστικά κριτήρια. Ο τζόγος είναι εξάρτηση όταν ένα άτομο ρισκάρει κάποιο στοιχείο αξίας με την ελπίδα να πάρει κάτι ακόμη μεγαλύτερης αξίας. Ο εθισμός στον τζόγο είναι η ανεξέλεγκτη παρόρμηση να συνεχίσει κανείς τον τζόγο παρά το κόστος που παίρνει στη ζωή του καθώς και τις συνέπειες που ακολουθούν  σε οικογενειακό, οικονομικό, κοινωνικό, επαγγελματικό, πνευματικό, συναισθηματικό επίπεδο κ.α.. 

Ο τζόγος είναι εθιστικός επειδή διεγείρει το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου όπως τα ναρκωτικά ή το αλκοόλ. Στην πραγματικότητα, ο εθισμός στον τζόγο είναι η πιο κοινή διαταραχή ελέγχου των παρορμήσεων παγκοσμίως. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να συμβάλουν στην ανάπτυξη εξάρτησης στον τζόγο,

Στο παρελθόν, η ψυχιατρική κοινότητα γενικά θεωρούσε τον τζόγο ως καταναγκασμό και όχι ως εθισμό. δηλ. μια συμπεριφορά που υποκινείται κυρίως από μια έντονη παρόρμηση παρά από φυσική αναγκαιότητα. Ωστόσο, καθώς οι μελέτες αποκάλυψαν ότι ο εθισμός στον τζόγο είναι πολύ πιο παρόμοιος με τον αλκοολισμό και τον εθισμό στα ναρκωτικά από ό,τι αρχικά πιστευόταν, η Αμερικανική Ψυχιατρική Εταιρεία αποφάσισε να αναγνωρίσει επίσημα τον τζόγο ως εθισμό. Η εμμονή, ο καταναγκασμός και η παρόρμηση συνυπάρχουν όπως και στις εξαρτήσεις από ναρκωτικές ουσίες ή αλκοόλ. Οι εθισμένοι- εξαρτημένοι επιδιώκουν να ενεργοποιήσουν τους μηχανισμούς ανταμοιβής του εγκεφάλου, ενώ οι συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν την ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή υποκινούνται από υπερδραστήρια και άστοχα σήματα από τους μηχανισμούς φόβου του εγκεφάλου.

Πώς ο τζόγος επηρεάζει τον εγκέφαλο

Παρόμοια με τις εθιστικές ουσίες όπως η Meth και η κοκαΐνη, ο εθισμός-εξάρτηση  στον τζόγο σχετίζεται με την απελευθέρωση ντοπαμίνης στον εγκέφαλο. Οι εθιστικές ουσίες επηρεάζουν το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου και απελευθερώνουν έως και 10 φορές την κανονική ποσότητα ντοπαμίνης. Η συνεχής χρήση αναγκάζει το σώμα να αναπτύξει μια ανοχή, καθώς η φυσική παραγωγή ντοπαμίνης αναστέλλεται και το σώμα χρειάζεται όλο και περισσότερη από τη διεγερτική ουσία για να δεχτεί την ίδια βιασύνη.

Ακριβώς όπως όσοι πάσχουν από διαταραχές χρήσης ουσιών η αλκοόλ απαιτούν όλο και υψηλότερες δόσεις για να νοιώσουν το αίσθημα ευχαρίστησης και ανταμοιβής, οι εθισμένοι στον τζόγο επιδιώκουν να στοιχηματίζουν όλο και μεγαλύτερα χρηματικά ποσά για να λάβουν την ίδια ευχαρίστηση . Επιπροσθέτως η έρευνα δείχνει ότι οι παθολογικοί τζογαδόροι και οι χρήστες ναρκωτικών μοιράζονται πολλά από την ίδια γενετική προδιάθεση για παρορμητικότητα και αναζήτηση ανταμοιβής. Επιπλέον, τόσο εκείνοι που υποφέρουν από προβλήματα κατάχρησης ουσιών όσο και οι ψυχαναγκαστικοί τζογαδόροι υπομένουν συμπτώματα στέρησης όταν προσπαθούν να σταματήσουν.

Σημεία και συμπτώματα εξάρτησης τζόγου:

Ο προβληματικός τζόγος χαρακτηρίζεται από πολλές δυσκολίες στον περιορισμό των χρημάτων ή/και του χρόνου που δαπανάται για τον τζόγο, γεγονός που οδηγεί σε δυσμενείς συνέπειες για το άτομο, τους άλλους ή για την κοινότητα Το Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ ορίζει τον παθολογικό τζόγο ως «ανικανότητα να αντισταθείς στις παρορμήσεις για τζόγο, που μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρές προσωπικές ή κοινωνικές συνέπειες.

Σύμφωνα με το DSM-5 για τη διάγνωση ένα άτομο πρέπει να έχει τουλάχιστον τέσσερα από τα ακόλουθα συμπτώματα σε διάστημα 12 μηνών:

-Χρειάζεται να παίξει με αυξανόμενα χρηματικά ποσά για να πετύχει την επιθυμητή έξαρση

-Είναι ανήσυχο ή ακίνητο όταν προσπαθεί να μειώσει ή να σταματήσει τον τζόγο

-Έχει κάνει επανειλημμένες ανεπιτυχείς προσπάθειες για να ελέγξει τη μείωση ή τη διακοπή του τζόγου

-Συχνά ασχολείται με τον τζόγο (π.χ. έχοντας επίμονες σκέψεις να ξαναζήσει παλιότερες εμπειρίες τζόγου.

-Εμμονικά σχεδιάζει το επόμενο εγχείρημα, σκέφτεστε τρόπους για να βγάλει χρήματα με τα οποία θα παίξει.

-Παίζει τυχερά παιχνίδια όταν αισθάνεται στενοχωρημένος (π.χ. ανήμπορος, ένοχος, άγχος, κατάθλιψη)

-Παίζει και σε στιγμές χαράς ή απουσία αισθήματος ή εξωτερικού ερεθίσματος.

-Καταναγκασμός και εμμονή πολλές ώρες μέσα στη μέρα (πολλοί τζογαδόροι αναφέρουν πως είναι το πρώτο πράγμα που σκέφτονται όταν ξυπνάνε και το τελευταίο πριν κοιμηθούν, κάνοντας υπολογισμούς και κρίσεις για τους επόμενους στοιχηματισμούς.

-Αφού χάσει χρήματα στον τζόγο, συχνά επιστρέφει με την παραφροσύνη την  άλλη μέρα να κερδίσει για να εξισορροπήσει  τις απώλειές του , χωρίς φυσικά αποτέλεσμα εμπλεκόμενος στο φαύλο κύκλο της εξάρτησης του.

-Ψέματα για απόκρυψη της έκτασης ενασχόλησης ή οικονομικών απωλειών από τον τζόγο.

-Έχει θέσει σε κίνδυνο ή έχει χάσει μια σημαντική σχέση, δουλειά, εκπαίδευση ή ευκαιρία σταδιοδρομίας λόγω του τζόγου.

-Βασίζεται σε άλλους για την παροχή χρημάτων για την ανακούφιση από απελπισμένες οικονομικές καταστάσεις που προκαλούνται από τον τζόγο

-Καταφεύγει σε κλοπή, απάτη, παράνομο ή νόμιμο δανεισμό για να εξασφαλίσει χρήματα για τον τζόγο

Σε αντίθεση με τους αιτιώδεις τζογαδόρους, τα άτομα που είναι εθισμένα στον τζόγο δεν μπορούν απλά να σταματήσουν όταν χάνουν ή να θέτουν ένα όριο απώλειας: αναγκάζονται να συνεχίζουν να παίζουν για να προσπαθήσουν να ανακτήσουν τα χρήματά τους. Σε πολλές περιπτώσεις, το άτομο χάνει περισσότερα από τα προβλεπόμενα, αισθάνεται άσχημα για το ποσό των χρημάτων που έχασε και, στη συνέχεια, προσπαθεί να ανακτήσει τις απώλειες παίζοντας ακόμη περισσότερο, κάτι που κατά συνέπεια οδηγεί σε ακόμη περισσότερα χαμένα χρήματα. Αυτός ο καταστροφικός κύκλος οδηγεί σε πολλές αρνητικές συνέπειες και μπορεί να έχει σοβαρό αντίκτυπο στη σωματική, συναισθηματική και οικονομική υγεία ενός ατόμου.