ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΗ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑ & ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΟΤΗΤΑ

Προλογίζω λέγοντας πως το άρθρο αυτό δεν έχει σκοπό την προσβολή και αξιοπρέπεια των ατομικών επιλογών και της σεξουαλικής διαφορετικότητας του ατόμου, ούτε προσβάλει ούτε δίνει κατεύθυνση στις σεξουαλικές προτιμήσεις. Αποκωδικοποιεί όμως την ψυχολογική διάσταση της διεκδικητικής συμπεριφοράς σαν παράδειγμα της σεξουαλικότητας και όχι μόνο, και πως αυτή μπορεί να λειτουργήσει θετικά ως μέσω των συντροφικών σχέσεων .

Η διεκδικητική συμπεριφορά είναι μια δεξιότητα που μπορεί να βοηθήσει το άτομο να αντιμετωπίσει τους φόβους , την ανησυχία και το άγχος του. Πρόκειται για ένα τρόπο έκφρασης και επικοινωνίας στους άλλους των αναγκών μας, των συναισθημάτων και των δικαιωμάτων μας χωρίς την καταπάτηση των δικών τους δικαιωμάτων .Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται στην καθημερινή διαπροσωπική τους επικοινωνία. Το πρόβλημα μπορεί να αφορά ποικίλες καταστάσεις όπως η δυσκολία να αρνηθούν “παράλογα” αιτήματα τρίτων , να θέσουν όρια , να ζητήσουν πληροφορίες , να εκφράσουν συναισθήματα και θέλω, κάτι που καθιστά την επικοινωνία τους αναποτελεσματική

Ορισμένοι αντιλαμβάνονται την διεκδίκηση ως το αντίθετο της ευαισθησίας, δηλαδή: εφόσον κάποιος είναι διεκδικητικός τότε δεν είναι ευαίσθητος στις ανάγκες των άλλων, με αποτέλεσμα να αποφεύγουν να συμπεριφερθούν με θετικό διεκδικητικό τρόπο ώστε να εξασφαλίσουν ότι δεν θα γίνουν αντικείμενο αρνητικής κριτικής.

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΘΕΤΙΚΗΣ ΔΙΕΚΔΙΚΗΤΙΚΗΣ ΣΥΜΠΕΡΙΦΟΡΑΣ

Η θετική διεκδικητική συμπεριφορά διαφέρει από την επιθετικότητα και το άτομο για να την ασκήσει χρειάζεται να είναι ευαίσθητο στις ανάγκες και τα αισθήματα των άλλων προσώπων

Η εκπαίδευση στη διεκδικητική συμπεριφορά έχει σαν στόχο:

-Να καταστήσει το άτομο ικανό να δημιουργήσει ουσιαστικές διαπροσωπικές σχέσεις με αποτελεσματικότερη επικοινωνία, μεγαλύτερη κατανόηση και ενσυναίσθηση.

-Να ενδυναμώσει το άτομο ώστε να είναι σε θέση να προστατέψει τον εαυτό του από την εκμετάλλευση, με γνώμονα τα ατομικά του δικαιώματα ώστε να μπορεί το ίδιο να παίρνει αποφάσεις και να κάνει επιλογές που αφορούν τη ζωή του σε όλους τους τομείς.

– Να βοηθήσει το άτομο να αναγνωρίσει και να αναζητήσει βοήθεια για τις ανάγκες και τα θέλω του.

– Να εκφράσει λεκτικά και εξωλεκτικά ένα μεγάλο φάσμα συναισθημάτων ,θετικών και αρνητικών.

Όλες αυτές οι διεκδικητικές συμπεριφορές μπορούν να εφαρμόζονται χωρίς το άτομο να αισθάνεται άγχος η ενοχή και κυρίως χωρίς να καταπάτα τα δικαιώματα του άλλου. Αυτό σημαίνει ότι δεν θα είστε ούτε παθητικοί ούτε επιθετικοί ούτε χειριστικοί , καθώς οι στάσεις αυτές δεν χαρακτηρίζονται από αμοιβαίο σεβασμό.

ΠΑΘΗΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ:

Προτιμά να μη συμμετέχει σε συγκρούσεις, σέβεται τα δικαιώματα του άλλου αλλά δεν υπερασπίζεται τα δικά του. Μέλημα του να ευχαριστεί τους άλλου εις βάρος του λόγο φόβου και ανησυχίας. Με τον τρόπο αυτό παραβιάζει τα ατομικά δικαιώματα του μη εκφράζοντας τις σκέψεις και τα συναισθήματα του . Το βασικό μήνυμα στον εαυτό του είναι: ”δεν μετράω σαν άτομο , τα συναισθήματα μου δεν έχουν αξία ,μπορείς να με χρησιμοποιείς , είσαι ανώτερος “

Το ελεγχόμενο roleplay μεταξύ συντρόφων φέρνει το άτομο σε επαφή με συναισθήματα, σκέψεις , φοβίες και αναγνώριση αυτών των παθητικών συμπεριφορών. Έτσι δημιουργεί ενσυναίσθηση και ψυχική ανθεκτικότητα σε αυτά τα ερεθίσματα όταν εμφανίζονται στη ζωή με τους όρους της. Αυτοαποκαλύπτει ενορμήσεις και φέρνει σε επαφή το άτομο με με τους ποιο κρυμμένους ντροπιαστικούς του φόβους. Μέσα από την αυτοαποκάλυψη δημιουργεί πιο στενούς δεσμούς και κατανόηση από την πλευρά του ενεργητικού τύπου με αποτέλεσμα την ενσυναίσθηση το σεβασμό και την εμπιστοσύνη.

ΕΠΙΘΕΤΙΚΟΣ ΤΥΠΟΣ:

Είναι θορυβώδης δυναμικός και υποτιμά τις σκέψεις, τις πράξεις και τις προσωπικές αρετές των άλλων. Θέλει πάντοτε να υπερισχύει, δεν διαθέτει χρόνο για τα αισθήματα και τα δικαιώματα των άλλων. Δεν έχει καμία επιφύλαξη σχετικά με την εγωιστική του συμπεριφορά και τις άδικες επιθέσεις του. Πρωταρχικός στόχος της διαπροσωπικής του επικοινωνίας γίνεται η κυριαρχία και ο εξευτελισμός των άλλων με στόχο να μειώσει το άλλο πρόσωπο. Η συμπεριφορά αυτή και εδώ είναι καθαρά εγωιστική με κυρίαρχο το φόβο επί της ουσίας της αυτοεκτίμησης του. Βασικό μήνυμα :αυτό σκέφτομαι-είσαι κατώτερος που σκέφτεσαι το αντίθετο, αυτό θέλω-αυτό που θες εσύ δεν είναι σημαντικό, μετράει μόνο το πως αισθάνομαι εγώ όχι εσύ”

Στον επιθετικό τύπο λοιπόν το roleplay φέρνει το άτομο σε επαφή με καταπιεσμένα συναισθήματα αποκαλύπτοντας πολλές φορές παρελθοντικά γεγονότα που στιγμάτισαν τη ζωή του ατόμου , ξυπνά συνειδητά συμπεριφορές τραυματικές και επί της ουσίας μπαίνει σε μια διαδικασία ενσυναίσθησης αποφορτίζοντας μέσα από τη δύναμη τις ντροπές και ενοχές που το ίδιο ένοιωσε στην άλλη θέση .

Η λογική βασίζεται στα παρακάτω: Τα αίτια για την εκπομπή μη-θετικής συμπεριφοράς είναι πολλά, όπως η έλλειψη επικοινωνιακών δεξιοτήτων, αλλά και δευτερογενή οφέλη, όπως η αποφυγή συγκρούσεων μέσω της παθητικότητας και επίτευξη του επιδιωκόμενου αποτελέσματος με την υιοθέτηση επιθετικής συμπεριφοράς. Η ισορροπία που φέρει η εναλλαγή των ρόλων μπορούμε να πούμε πως μπορεί να γίνει η αρχή στη σχέση για την ανάπτυξη της διεκδικιτιτκής συμπεριφοράς

Συστατικά της θετικής διεκδικητικής συμπεριφοράς

Μπορεί να αναλυθεί σε τέσσερα τουλάχιστον συστατικά τα οποία την απαρτίζουν:

1) Εκφραση των αρνητικών συναισθημάτων

Ικανότητα του ατόμου να εκφράζει

-την ενόχληση του σε σχέση με τη συμπεριφορά κάποιου άλλου,

-κάποιο παράπονο,

-να υπερασπίζεται τα δικαιώματά του και

-να αρνείται να κάνει κάτι το οποίο του ζητείται.

Συστατικά της θετικής διεκδικητικής συμπεριφοράς Εκτός από τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας που μπορεί να δυσκολέψουν την έκφραση αρνητικών συναισθημάτων, ελλείμματα αυτού του τύπου μπορεί να απορρέουν από πεποιθήσεις ότι η έκφραση αρνητικών συναισθημάτων δεν συνάδει με την αρμόζουσα κοινωνική συμπεριφορά και συνεπώς πρέπει να αποφεύγεται

2)Αποδοχή των προσωπικών ορίων

.-Ικανότητα του ατόμου να δέχεται την κριτική, να παραδέχεται ότι έχει κάνει κάποιο λάθος ή ότι δεν γνωρίζει κάτι.

-Περιλαμβάνει την ικανότητα του ατόμου να ζητά βοήθεια χωρίς αυτό να θεωρείται θεωρείται ένδειξη προσωπικής αδυναμίας.

-Επίσης, αναφέρεται στην οριοθέτηση απέναντι στους άλλους, για παράδειγμα με ποιούς τρόπους μπορούμε να απαντήσουμε όταν μας ζητείται κάτι το οποίο δεν συμβαδίζει με τις προσωπικές ανάγκες μας και σχετίζεται με τη διάθεση του χρόνου μας, προσωπικών πόρων, κ.λ.π..

3. Ανάληψη πρωτοβουλιών

-Ικανότητα του ατόμου να εκφράζει τη γνώμη ή την άποψή του, η οποία μπορεί να διαφέρει από των άλλων, αλλά και να αποδέχεται ότι η γνώμη των άλλων μπορεί να διαφέρει από τη δική του.

-Η ανάληψη πρωτοβουλιών αφορά αλλαγές του τρόπου ζωής με σκοπό την έκφραση των επιθυμίων και την κινητοποίηση προς την κατεύθυνση της πραγματοποίησής τους.

4. Έκφραση θετικών συναισθημάτων

-Ικανότητα αναγνώρισης των θετικών στοιχείων και επιτυχιών των άλλων η επιβράβευση τους, αλλά και στην ικανότητα του να δέχεται την επιβράβευση και τις ειλικρινείς φιλοφρονήσεις των άλλων.

-Έκφραση συναισθημάτων εκτίμησης, σεβασμού, έρωτα, κ.α.

Ως τρόπος συμπεριφοράς φαίνεται ότι είναι ευκολότερη στις γυναίκες σχετικά με τους άνδρες, φαινόμενο το οποίο ενδεχομένως σχετίζεται με τα στερεότυπα των κοινωνικών μας ρόλων, αλλά και το περιβάλλον του κάθε ατόμου. Εάν διαβάζετε αυτό το άρθρο σκεφτείτε με αυτοπαρατήρηση την οπτική γωνία ανάγνωσης του . Ξαφνικά θα δείτε ότι δεν περιορίζεται απλά στη σεξουαλικότητα που αναφέρθηκε ως θεραπευτικό παράδειγμα ερωτικής ταπείνωσης και κυριαρχίας, αλλά το μέγεθος αυτών των συμπεριφορών σε κάθε είδους σχέσεων του ατόμου , από μια οικογένεια μέχρι μια συντροφική σχέση , επαγγελματική σχέση ακόμα και στο ευρύτερο κοινωνικό σύνολο΄. Πριν κρίνεται λοιπόν αυτό το άρθρο σας προκαλώ να δείτε πίσω από το πέπλο πως επηρεάζει εσάς και τους γύρω σας αυτή η συμπεριφορά κάθε είδος σχέσης, και πως ξεχάσαμε μέσα από τις σημερινές κοινωνικές νόρμες να αναγνωρίζουμε μέσα από τη διεκδικητική συμπεριφορά κάποια από τα δικαιώματα μας :

-ΝΑ ΖΗΤΑΣ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΘΕΛΕΙΣ ‘

-ΝΑ ΛΕΣ ΟΧΙ ΧΩΡΙΣ ΕΝΟΧΗ

-ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΛΑΘΗ

-ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΕΠΙΤΥΧΙΕΣ

-ΝΑ ΕΙΣΑΙ ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ

-ΝΑ ΜΗΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ ΚΑΤΙ ΚΑΙ ΝΑ ΜΗΝ ΤΟ ΚΑΤΑΛΑΒΑΙΝΕΙΣ

-ΝΑ ΕΠΙΛΕΓΕΙΣ ΕΑΝ ΑΝΑΜΙΧΘΕΙΣ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ Η ΟΧΙ ΚΑΠΟΙΟΥ ΑΛΛΟΥ

-ΝΑ ΕΧΕΙΣ ΤΗ ΓΝΩΜΗ ΣΟΥ

-ΝΑ ΣΕΒΕΣΑΙ ΤΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ ΣΟΥ

-ΝΑ ΠΑΙΡΝΕΙΣ ΑΠΟΦΑΣΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΝΑ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΖΕΙΣ ΤΙΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ

-ΝΑ ΣΕ ΑΓΑΠΑΣ ΟΠΩΣ ΕΙΣΑΙ

-ΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙΣ

ΝΑ ΑΛΑΖΕΙΣ

ΝΑ ΑΛΛΑΖΕΙΣ

Άρθρο Πασχαλίδης Αιμίλιος